Endoskopia układu pokarmowego: co warto wiedzieć

Endoskopia układu pokarmowego obejmuje badania, które pomagają szybko wykryć zmiany w przełyku, żołądku i jelitach. Wyjaśniamy, kiedy lekarz kieruje na gastroskopię lub kolonoskopię, jak się przygotować i czego spodziewać się po badaniu.

Endoskopia układu pokarmowego: jakie badania obejmuje

Endoskopia układu pokarmowego to grupa badań, które pozwalają lekarzowi obejrzeć przewód pokarmowy od środka za pomocą giętkiego aparatu z kamerą. W praktyce najczęściej chodzi o dwa badania: gastroskopię i kolonoskopię. Pierwsze dotyczy górnego odcinka przewodu pokarmowego, drugie dolnego. To nie są procedury niszowe. Skala ich wykonywania pokazuje, jak ważne są w codziennej diagnostyce. Liczba refundowanych kolonoskopii wzrosła z około 337 tys. w 2019 roku do około 820 tys. w 2025 roku, a gastroskopii z 460 tys. do około 688 tys. rocznie.

Tak duży wzrost nie wynika z mody na badania, tylko z ich realnej wartości. Dzięki nim można wykryć stan zapalny, owrzodzenie, krwawienie, polipy, zwężenia, a także zmiany przednowotworowe i nowotworowe. Co ważne, w wielu przypadkach endoskopia nie kończy się na samym oglądaniu. W trakcie badania można pobrać wycinki, usunąć drobne zmiany albo zatamować krwawienie. Dlatego endoskopia układu pokarmowego jest dziś podstawowym narzędziem nie tylko w rozpoznaniu choroby, ale też w planowaniu dalszego leczenia.

Gastroskopia – co ocenia i kiedy jest wykonywana

Gastroskopia służy do oceny przełyku, żołądka i dwunastnicy, czyli początkowego odcinka jelita cienkiego. Lekarz wprowadza cienki endoskop przez jamę ustną i ogląda błonę śluzową na monitorze. Badanie trwa zwykle kilka do kilkunastu minut, a jego wartość polega na tym, że pokazuje zmiany, których nie da się potwierdzić samym USG czy badaniem krwi.

Gastroskopię wykonuje się między innymi przy przewlekłej zgadze, bólu w nadbrzuszu, nudnościach, problemach z połykaniem, podejrzeniu wrzodów lub krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego. Badanie jest też przydatne wtedy, gdy trzeba sprawdzić, czy leczenie już rozpoznanej choroby przynosi efekt. Jeśli lekarz zauważy niepokojącą zmianę, może od razu pobrać wycinki do badania histopatologicznego, czyli mikroskopowej oceny tkanki.

Kolonoskopia – zakres badania jelita grubego

Kolonoskopia obejmuje jelito grube, a często także końcowy odcinek jelita cienkiego. Endoskop wprowadza się przez odbyt, aby ocenić błonę śluzową całego jelita. To badanie ma szczególne znaczenie w diagnostyce raka jelita grubego, polipów, stanów zapalnych i źródła krwawień z dolnego odcinka przewodu pokarmowego.

W praktyce kolonoskopia jest jednym z najważniejszych badań profilaktycznych po 50.–60. roku życia, ale wykonuje się ją także wcześniej, jeśli występują objawy albo obciążenia rodzinne. W odróżnieniu od wielu innych metod kolonoskopia pozwala nie tylko znaleźć polip, ale często usunąć go od razu podczas tej samej procedury. To istotne, bo część polipów z czasem może przekształcić się w zmiany nowotworowe.

Endoskopia diagnostyczna a endoskopia zabiegowa

Najprościej mówiąc, endoskopia diagnostyczna służy do rozpoznania problemu, a zabiegowa do jego leczenia lub zabezpieczenia. Diagnostyka obejmuje oglądanie błony śluzowej, pobieranie wycinków i dokumentację zmian. Endoskopia zabiegowa idzie krok dalej: pozwala wyciąć polip, poszerzyć zwężenie, zatamować krwawienie albo usunąć część zmian nowotworowych bez klasycznej operacji.

Dla pacjenta różnica jest praktyczna. Jeśli lekarz planuje samo obejrzenie przewodu pokarmowego, przygotowanie i przebieg badania mogą być prostsze. Jeśli jednak istnieje duże prawdopodobieństwo wykonania zabiegu, trzeba dokładniej omówić leki, ryzyko krwawienia i dalsze postępowanie po badaniu. Dlatego już na etapie kwalifikacji warto przekazać pełną informację o objawach, wcześniejszych rozpoznaniach i stosowanych lekach.

Kiedy lekarz kieruje na gastroskopię lub kolonoskopię

Na badanie endoskopowe nie kieruje się wyłącznie wtedy, gdy objawy są bardzo nasilone. Często decyzja zapada wcześniej, aby wyjaśnić przyczynę dolegliwości, potwierdzić rozpoznanie albo wykluczyć chorobę wymagającą szybkiego leczenia. Właśnie dlatego endoskopia układu pokarmowego ma tak duże znaczenie w codziennej praktyce internistycznej, gastroenterologicznej i chirurgicznej.

Szczególnie ważna jest kolonoskopia w profilaktyce raka jelita grubego. W Polsce w 2022 roku odnotowano 18 800 nowych zachorowań na ten nowotwór, a około 80% przypadków dotyczyło osób po 60. roku życia. To oznacza, że wraz z wiekiem ryzyko wyraźnie rośnie, a badanie przesiewowe może wykryć zmianę wtedy, gdy nie daje jeszcze objawów.

Objawy, których nie warto ignorować

Do objawów, które mogą skłonić lekarza do zlecenia gastroskopii, należą nawracający ból w nadbrzuszu, trudności z połykaniem, przewlekła zgaga, uczucie zalegania pokarmu, niewyjaśnione nudności, wymioty czy podejrzenie krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego. Alarmujące są także fusowate wymioty i smoliste stolce, bo mogą wskazywać na krwawienie wymagające pilnej diagnostyki.

W przypadku kolonoskopii niepokój budzą przede wszystkim krew w stolcu, dodatni wynik testu na krew utajoną, nagła zmiana rytmu wypróżnień, przewlekłe biegunki lub zaparcia, niewyjaśniona utrata masy ciała, niedokrwistość z niedoboru żelaza oraz bóle brzucha o niejasnej przyczynie. Pojedynczy objaw nie zawsze oznacza poważną chorobę, ale jeśli utrzymuje się dłużej lub nawraca, nie warto go bagatelizować.

Kolonoskopia przesiewowa i profilaktyka raka jelita grubego

Kolonoskopia przesiewowa jest wykonywana u osób bez objawów, ale z grupy wiekowej lub rodzinnej o podwyższonym ryzyku. Jej celem nie jest potwierdzenie choroby, tylko jej wczesne wykrycie albo zapobieganie przez usunięcie polipów. To duża przewaga nad badaniami, które tylko sygnalizują problem, ale nie pozwalają od razu go rozwiązać.

W 2023 roku w ramach programu badań przesiewowych wykonano 69 754 kolonoskopie. U kobiet było to 40 677 badań, u mężczyzn 29 077. Wynik dodatni stwierdzono u 7,09% pacjentów. Trzeba to dobrze rozumieć: dodatni wynik nie oznacza automatycznie raka. Najczęściej oznacza wykrycie zmiany, która wymaga dalszej oceny, obserwacji lub usunięcia, na przykład polipa.

Kiedy badanie zleca się po konsultacji specjalistycznej

Nie każda decyzja o badaniu zapada od razu na pierwszej wizycie. Często najpierw lekarz analizuje wyniki krwi, USG, tomografii lub przebieg wcześniejszego leczenia. Gastroskopia albo kolonoskopia bywa wtedy kolejnym, ale kluczowym etapem. Dotyczy to na przykład kontroli po leczeniu wrzodów, oceny chorób zapalnych jelit, nadzoru po usunięciu polipów czy diagnostyki niedokrwistości o nieustalonej przyczynie.

W szpitalu wielospecjalistycznym taka ścieżka jest zwykle sprawniejsza, bo konsultacja internistyczna, gastroenterologiczna, chirurgiczna czy onkologiczna może prowadzić bezpośrednio do dalszej diagnostyki. Dla pacjenta oznacza to mniej przypadkowych decyzji i większą spójność postępowania. Jeśli objawy są niespecyficzne, właśnie taka koordynacja często przesądza o czasie rozpoznania.

Jak przygotować się do badania, aby wynik był wiarygodny

Przygotowanie do badania ma bezpośredni wpływ na jego jakość. To nie formalność, tylko warunek wiarygodnego wyniku. W praktyce najwięcej nieporozumień dotyczy tego, że inaczej przygotowujesz się do gastroskopii, a inaczej do kolonoskopii. Jeśli pomylisz zalecenia albo zrealizujesz je częściowo, lekarz może nie zobaczyć istotnych zmian lub badanie trzeba będzie powtórzyć.

Właśnie dlatego endoskopia układu pokarmowego wymaga wcześniejszego, dokładnego omówienia. Dobrze przygotowany pacjent zwiększa szansę na pełną ocenę błony śluzowej, skraca czas procedury i zmniejsza ryzyko konieczności ponownego badania.

Przygotowanie do gastroskopii krok po kroku

1. Na kilka godzin przed badaniem pozostań na czczo. Dokładny czas określa placówka, ale zwykle chodzi o co najmniej 6 godzin bez jedzenia.
2. Nie pij napojów tuż przed badaniem, jeśli takie zalecenie otrzymasz. Nawet niewielka ilość płynu może utrudnić ocenę górnego odcinka przewodu pokarmowego.
3. Przyjmowane leki omów wcześniej z lekarzem, szczególnie jeśli stosujesz preparaty przeciwkrzepliwe, przeciwpłytkowe lub insulinę.
4. Zabierz dokumentację wcześniejszych badań, jeśli gastroskopia ma być kontrolna albo dotyczy już rozpoznanej choroby.

Przed samym badaniem gardło może zostać znieczulone miejscowo, aby zmniejszyć odruch wymiotny. To normalny element procedury. Warto też zdjąć ruchome protezy zębowe, okulary i poinformować personel o alergiach, chorobach serca, astmie albo wcześniejszych problemach ze znieczuleniem.

Przygotowanie do kolonoskopii dzień przed badaniem

Kolonoskopia wymaga dokładniejszego przygotowania, bo jelito musi być oczyszczone. Nawet dobry sprzęt i doświadczony lekarz nie zobaczą małych polipów, jeśli światło jelita będzie zasłonięte przez resztki pokarmowe. To właśnie jakość oczyszczenia najczęściej decyduje o tym, czy badanie będzie pełnowartościowe.

1. Dzień wcześniej zwykle obowiązuje dieta płynna lub ubogoresztkowa. Oznacza to ograniczenie produktów z pestkami, błonnikiem i ciężkostrawnych posiłków.
2. W wyznaczonych godzinach przyjmujesz preparat przeczyszczający. Czasem jego dawkę dzieli się na dwie części, aby lepiej oczyścić jelito.
3. W niektórych sytuacjach stosuje się dodatkowo lewatywę, jeśli zaleci to lekarz lub pracownia.
4. Po rozpoczęciu oczyszczania musisz być w pobliżu toalety, bo wypróżnienia są częste i intensywne.
5. W dniu badania postępuj dokładnie według zaleceń dotyczących picia płynów i przyjmowania ostatniej dawki preparatu.

Jeśli jelito nie będzie oczyszczone odpowiednio, lekarz może nie osiągnąć końcowego odcinka jelita albo przeoczyć drobne zmiany. To oznacza mniejszą wartość diagnostyczną i czasem konieczność powtórzenia kolonoskopii w krótkim terminie. Z punktu widzenia pacjenta lepiej dobrze przygotować się raz niż przechodzić całą procedurę ponownie.

Leki, dokumenty i informacje, które trzeba zgłosić

Przed badaniem poinformuj lekarza o wszystkich przewlekłych chorobach i lekach. Dotyczy to szczególnie leków przeciwkrzepliwych, przeciwpłytkowych, insulin, preparatów na cukrzycę, sterydów oraz wszczepionych urządzeń, takich jak rozrusznik serca. Jeśli planowana jest biopsja albo polipektomia, ta informacja ma znaczenie dla bezpieczeństwa całej procedury.

Warto zabrać skierowanie, wyniki morfologii, wypisy ze szpitala, opis wcześniejszych endoskopii i listę aktualnych leków z dawkowaniem. Jeśli badanie ma związek z niedokrwistością, krwawieniem albo nadzorem po usunięciu polipów, te dokumenty pomagają szybciej podjąć właściwe decyzje. Im pełniejszy obraz sytuacji przekażesz, tym lepiej można zaplanować zakres badania.

Bezpieczeństwo endoskopii i standardy pracowni

Dla większości pacjentów najważniejsze pytanie brzmi: czy to bezpieczne badanie? Odpowiedź brzmi: tak, o ile procedura jest wykonywana w odpowiednich warunkach i z zachowaniem standardów. Endoskopia należy do badań rutynowych, ale nie oznacza to dowolności. Każdy etap, od kwalifikacji pacjenta po mycie sprzętu, powinien przebiegać według jasno określonych zasad.

Bezpieczeństwo nie zależy wyłącznie od doświadczenia lekarza. Równie ważne są jakość przygotowania pacjenta, sprawna organizacja pracowni, prawidłowa dekontaminacja sprzętu i monitorowanie wskaźników jakości. W praktyce właśnie te elementy odróżniają badanie wykonane poprawnie od badania, które formalnie się odbyło, ale nie daje pełnej wartości diagnostycznej.

Najczęstsze powikłania i jak często występują

Powikłania po gastroskopii diagnostycznej są rzadkie. Krwawienie dotyczy około 0,15% przypadków, a perforacja, czyli przedziurawienie ściany przewodu pokarmowego, około 0,01–0,03%. Ogólna częstość powikłań pozostaje poniżej 1%. To niskie wartości, ale nie zerowe, dlatego przed badaniem lekarz ocenia wskazania, choroby towarzyszące i potencjalne ryzyko.

W kolonoskopii najczęściej mówi się o krwawieniu po polipektomii, które występuje u około 1% badanych. Perforacja zdarza się średnio raz na 2000–3000 badań. Ryzyko rośnie przy większych polipach, zaawansowanych zmianach zapalnych lub konieczności wykonania zabiegu w trakcie badania. Właśnie dlatego kolonoskopia zabiegowa wymaga szczególnie dokładnej kwalifikacji i obserwacji po procedurze.

Po badaniu zwróć uwagę na objawy, które wymagają pilnego kontaktu z lekarzem: narastający ból brzucha, gorączkę, obfite krwawienie z przewodu pokarmowego, osłabienie, omdlenie albo wymioty z domieszką krwi. Takie sytuacje są rzadkie, ale nie wolno ich lekceważyć.

Jak wygląda mycie i dezynfekcja endoskopów

Po każdym badaniu endoskop przechodzi proces dekontaminacji, czyli przygotowania sprzętu do bezpiecznego ponownego użycia. Zaczyna się od mycia wstępnego bezpośrednio po zakończeniu procedury. Następnie sprzęt trafia do myjni-dezynfektora automatycznego, który prowadzi powtarzalny technologicznie proces zgodny z normami PN-EN ISO 15883.

Po dezynfekcji kanały endoskopu są suszone filtrowanym powietrzem, a sam aparat przechowuje się w pozycji pionowej. Ma to znaczenie praktyczne: ogranicza zaleganie wilgoci i zmniejsza ryzyko zanieczyszczeń. Przepisy dotyczące pracowni endoskopowych wymagają też odpowiedniego układu pomieszczeń, w tym oddzielnych gabinetów dla badań górnego i dolnego odcinka oraz zmywalni wyposażonej w wentylację nawiewno-wywiewną.

Z perspektywy pacjenta to może brzmieć technicznie, ale ma prosty sens. Jeśli proces mycia, dezynfekcji i suszenia jest powtarzalny oraz kontrolowany, ryzyko przeniesienia zakażeń jest minimalizowane. W dobrze zorganizowanej pracowni standard bezpieczeństwa nie zależy od improwizacji, tylko od procedury.

Wskaźniki jakości kolonoskopii według PTG-E

Jakość kolonoskopii ocenia się nie tylko przez subiektywne wrażenie pacjenta, ale także przez konkretne wskaźniki. Polskie Towarzystwo Gastroenterologii – sekcja endoskopowa wskazuje między innymi ADR, PDR i osiągalność kątnicy. Te skróty mogą brzmieć specjalistycznie, ale warto wiedzieć, co znaczą.

• ADR to odsetek badań, w których wykryto gruczolaka, czyli polip o potencjale przednowotworowym.
• PDR oznacza odsetek badań, w których znaleziono jakikolwiek polip.
• Osiągalność kątnicy pokazuje, jak często lekarz dociera do początku jelita grubego, co potwierdza pełny zakres badania.

Im lepsze są te wskaźniki, tym większa szansa, że kolonoskopia rzeczywiście spełnia swoją rolę profilaktyczną i diagnostyczną. Dla górnego odcinka przewodu pokarmowego formalne wskaźniki jakości nie są jeszcze tak precyzyjnie zdefiniowane, ale nadal znaczenie mają doświadczenie operatora, kompletność oceny i jakość dokumentacji.

Nie tylko diagnostyka: jak endoskopia pomaga w leczeniu

Dla wielu osób endoskopia kojarzy się wyłącznie z oglądaniem wnętrza przewodu pokarmowego. To zbyt wąskie spojrzenie. Nowoczesna endoskopia układu pokarmowego daje możliwość wykonania szeregu działań terapeutycznych bez klasycznego cięcia operacyjnego. W zależności od przypadku lekarz może pobrać wycinki, usunąć polip, opanować krwawienie, poszerzyć zwężenie albo wyciąć wybrane zmiany wczesnonowotworowe.

To ważna zmiana w podejściu do leczenia. Pacjent nie zawsze musi przechodzić od diagnostyki do dużej operacji. Część problemów udaje się rozwiązać szybciej, mniej inwazyjnie i z krótszym czasem rekonwalescencji. Właśnie dlatego rozwój endoskopii zabiegowej ma dziś tak duże znaczenie także w onkologii.

Biopsja, polipektomia i tamowanie krwawień

Biopsja polega na pobraniu małego fragmentu tkanki do badania histopatologicznego. To jeden z najważniejszych elementów diagnostyki, bo sama ocena obrazu endoskopowego nie zawsze wystarcza do postawienia rozpoznania. Dzięki biopsji można potwierdzić charakter zapalny, przednowotworowy albo nowotworowy zmiany.

Polipektomia to usunięcie polipa podczas kolonoskopii. Dla pacjenta jest to szczególnie korzystne, bo jedna procedura może jednocześnie wykryć i usunąć zmianę. W wielu przypadkach właśnie to działanie ma charakter profilaktyczny wobec raka jelita grubego. Endoskopia pozwala też tamować krwawienia z przewodu pokarmowego, na przykład przez założenie klipsa, zastosowanie koagulacji lub podanie odpowiednich preparatów miejscowo.

Endoskopia w leczeniu zmian przednowotworowych i nowotworów

Postęp technologiczny sprawił, że część zmian przednowotworowych i wczesnych nowotworów można leczyć endoskopowo. Dotyczy to wybranych przypadków, kiedy zmiana jest odpowiednio ograniczona i nie wymaga od razu rozległej operacji. Taka metoda nie zastępuje całej chirurgii onkologicznej, ale w dobrze dobranych sytuacjach znacząco poszerza możliwości leczenia.

Skalę tego rozwoju dobrze pokazują dane z Narodowego Instytutu Onkologii. W tej placówce wykonano już 1000. operację endoskopową w terapii nowotworów przewodu pokarmowego. W samym 2025 roku takich zabiegów było 285, a na 2026 rok przewidywany jest dalszy wzrost. To wyraźny sygnał, że endoskopia przestała być wyłącznie etapem diagnostycznym i stała się ważną częścią leczenia onkologicznego.

Korzyści z opieki w szpitalu wielospecjalistycznym

Jeśli badanie wykryje zmianę wymagającą dalszego postępowania, duże znaczenie ma to, co dzieje się później. W szpitalu wielospecjalistycznym łatwiej przejść od konsultacji gastroenterologicznej lub chirurgicznej do diagnostyki obrazowej, histopatologii i leczenia zabiegowego. To skraca drogę pacjenta i ogranicza ryzyko, że ważny etap zostanie odłożony na później.

W praktyce taka organizacja jest szczególnie cenna przy polipach, podejrzeniu nowotworu, krwawieniu z przewodu pokarmowego albo konieczności zaplanowania zabiegu. Pacjent nie szuka wtedy osobno kilku miejsc, tylko przechodzi przez kolejne etapy w bardziej uporządkowany sposób. Przy chorobach przewodu pokarmowego czas i spójność decyzji często mają realne znaczenie kliniczne.

Dostępność badań na NFZ i organizacja ścieżki pacjenta

Z punktu widzenia pacjenta liczy się nie tylko to, czy badanie jest potrzebne, ale też jak szybko da się je wykonać. Dostępność endoskopii poprawiła się w ostatnich latach, o czym świadczy rosnąca liczba refundowanych procedur, ale kolejki nadal są duże. Pod koniec 2025 roku na kolonoskopię w przypadkach stabilnych czekało około 204 600 osób, a na gastroskopię około 119 100. To liczby, które pokazują, że termin warto planować z wyprzedzeniem.

Na organizację świadczeń wpływają też zasady finansowania. Od 1 kwietnia 2026 roku dla nadwykonań gastroskopii i kolonoskopii obowiązuje współczynnik 60% stawki. Dla pacjenta to informacja pośrednia, ale istotna: sposób rozliczania badań ma wpływ na możliwości placówek, tempo przyjęć i planowanie grafików.

Badanie na NFZ czy komercyjnie

Wybór ścieżki zależy od pilności sprawy, dostępnych terminów i Twojej sytuacji zdrowotnej. Badanie na NFZ jest rozwiązaniem właściwym, jeśli masz skierowanie i możesz poczekać na termin zgodny z charakterem problemu. Z kolei ścieżka komercyjna bywa rozważana wtedy, gdy objawy wymagają szybszej diagnostyki albo gdy zależy Ci na elastyczniejszym terminie.

Warto jednak patrzeć szerzej niż tylko na datę badania. Znaczenie ma także to, czy placówka zapewnia pełną kwalifikację, możliwość pobrania wycinków, opis wyniku, dalsze konsultacje i ewentualne leczenie. Sama szybkość terminu nie wystarczy, jeśli potem trzeba zaczynać kolejne etapy od zera w innym miejscu.

Jak wygląda zapis i kwalifikacja do endoskopii

Zapis zwykle zaczyna się od skierowania albo konsultacji specjalistycznej, choć w części przypadków komercyjnych możliwe jest wcześniejsze umówienie wizyty kwalifikacyjnej. Na tym etapie ustala się rodzaj badania, zakres przygotowania, listę leków wymagających omówienia oraz przewidywany cel procedury. Jeśli istnieje możliwość wykonania biopsji lub polipektomii, trzeba to uwzględnić jeszcze przed terminem badania.

Dobra kwalifikacja to nie biurokracja. To moment, w którym zmniejsza się ryzyko błędów organizacyjnych i medycznych. Dzięki temu w dniu badania wiesz, czy masz być na czczo, jakie dokumenty przynieść, kiedy przyjąć preparat do oczyszczania jelita i czy potrzebna będzie osoba towarzysząca.

Dlaczego nie warto odkładać terminu badania

Odwlekanie badania zwykle nie rozwiązuje problemu, a czasem go komplikuje. Jeśli przyczyną skierowania są objawy alarmowe, opóźnienie może oznaczać późniejsze rozpoznanie choroby. Jeśli chodzi o profilaktykę, odkładanie kolonoskopii zmniejsza szansę na wykrycie i usunięcie polipa, zanim zacznie sprawiać kłopot.

W praktyce rozsądne podejście jest proste: po otrzymaniu skierowania albo zalecenia od specjalisty sprawdź pierwszy możliwy termin, dopytaj o przygotowanie i zaplanuj badanie na spokojnie. Endoskopia układu pokarmowego daje największą wartość wtedy, gdy jest wykonana we właściwym momencie, z dobrym przygotowaniem i w miejscu, które zapewnia dalszą ścieżkę postępowania.

Najczęściej zadawane pytania

Endoskopia przewodu pokarmowego to ważne narzędzie diagnostyczne i terapeutyczne, ale największą wartość daje wtedy, gdy jest wykonana we właściwym momencie i po dobrym przygotowaniu. Jeśli lekarz zaleca gastroskopię albo kolonoskopię, potraktuj to jako konkretny krok do wyjaśnienia problemu lub skutecznej profilaktyki. Dobrze zaplanowane badanie zwykle daje więcej korzyści niż odkładanie decyzji na później.

Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej kliknij tutaj: https://www.szpital-brzeziny.pl/