Dieta odgrywa kluczową rolę w zapobieganiu i leczeniu chorób cywilizacyjnych. To, co jemy, może obniżyć ryzyko lub wręcz cofnąć niektóre objawy.
Cukrzyca, nadciśnienie tętnicze i podwyższony cholesterol to jedne z najczęstszych chorób, o których słyszę od swoich pacjentów w gabinecie. Są to jednostki chorobowe, na które wpływa w dużym stopniu nasze odżywianie.
🧠 Co łączy te trzy choroby?
Najlepsze efekty przynosi dieta:
- roślinna lub śródziemnomorska
- z dużą ilością warzyw, strączków, pełnoziarnistych zbóż
- uboga w przetworzoną żywność ( słodycze, fast foody itp.) i tłuszcze nasycone
Ale omówmy sobie dokładniej jak żywienie wpływa na dane schorzenie.
🍬 CUKRZYCA TYPU 2
✅ Co pomaga:
- Produkty o niskim indeksie glikemicznym (IG) – np. warzywa, pełnoziarniste zboża, rośliny strączkowe
- Błonnik rozpuszczalny (np. owies, nasiona chia) – spowalnia wchłanianie cukru
- Regularne posiłki – zapobiegają gwałtownym wahaniom glukozy
- Zdrowe tłuszcze – np. oliwa z oliwek, orzechy, awokado
- Utrata masy ciała – nawet 5–10% spadku masy może poprawić insulinowrażliwość
❌ Czego unikać:
- Cukry proste: słodycze, napoje słodzone, białe pieczywo
- Przetworzona żywność: fast foody, dania gotowe
- Tłuszcze trans: margaryny, chipsy, ciastka
❤️ WYSOKI CHOLESTEROL (hiperlipidemia)
✅ Co obniża poziom cholesterolu:
- Błonnik pokarmowy – szczególnie beta-glukany (owsianka, jęczmień)
- Sterole i stanole roślinne – w orzechach, nasionach, olejach
- Kwasy tłuszczowe omega-3 – np. siemię lniane, tłuste ryby (łosoś, sardynki)
- Soja i rośliny strączkowe – obniżają LDL (zły cholesterol)
- Ograniczenie tłuszczów nasyconych – np. tłustego mięsa, masła
❌ Czego unikać:
- Tłuszcze trans i utwardzane (przemysłowe wypieki)
- Nadmiar czerwonego mięsa i podrobów
- Słodycze z olejem palmowym
🩺 NADCIŚNIENIE TĘTNICZE
✅ Dieta DASH (Dietary Approaches to Stop Hypertension):
- Dużo warzyw i owoców (potas, magnez, antyoksydanty)
- Produkty mleczne niskotłuszczowe (wapń)
- Ograniczenie soli (< 5 g dziennie)
- Niskotłuszczowe białko (ryby, drób, rośliny strączkowe)
- Orzechy i nasiona (źródło magnezu i zdrowych tłuszczów)
❌ Czego unikać:
- Nadmiar sodu: sól, kostki rosołowe, gotowe sosy
- Przetworzona żywność (wędliny, zupy instant)
- Alkohol i nadmiar kofeiny
Oczywiście zalecenia dietetyczne powinny być indywidualne dla każdego, zatem jeśli chcesz zadbać o swoje zdrowie to najlepiej zgłosić się do dietetyka klinicznego.
