Mówi się, że chorującej na nią osobie po cichu, w niezauważalny, nieodczuwalny sposób „kradnie” kości. O tym, że ich ubyło dowiadujemy się zwykle dopiero wtedy, gdy – przy nawet błahym urazie – dochodzi do złamania ręki czy nogi. Gdy wykona się wtedy badanie kości wcale nie tak rzadko okazuje się, że za ich osłabienie odpowiada osteoporoza.

Jest to ogólnoustrojowa metaboliczna choroba układu kostnego, powodująca zmniejszenie masy kości. Nie zmniejszają się one w widoczny sposób, ale tracą gęstość (następuje ich „rozrzedzenie”), wapń, osłabia się ich mikrobudowa, przez co są bardziej kruche, podatne na urazy i złamania. Na osteoporozę chorują najczęściej osoby w starszym wieku, choć może ona dotknąć także młodych ludzi. Częściej chorują na nią kobiety, ale – wbrew obiegowej opinii – wcale nie tak rzadko cierpią na nią również mężczyźni po pięćdziesiątce.

Przypominamy o tej chorobie kości, ponieważ 24 czerwca przypada Światowy Dzień Chorych na Osteoporozę. Wśród przyczyn, powodujących tę chorobę u starszych osób są niedobory hormonów (estrogenu u kobiet i testosteronu u mężczyzn), bardziej podatne na osteoporozę są osoby palące papierosy, nadużywające kawy, alkoholu, prowadzące siedzący tryb życia, nieodpowiednio się odżywiające. Osteoporozie sprzyjają też choroby przewlekłe, zaburzenia wchłaniania, choroby wątroby i nerek, przewlekłe przyjmowanie niektórych leków (zwłaszcza sterydów). Jak się nie dać zaskoczyć tej chorobie?

Warto porozmawiać o niej z lekarzem pierwszego kontaktu, upewnić się, czy nie jesteśmy bardziej nią zagrożeni – z powodu trybu życia, schorzeń, na które cierpimy. Przy okazji dowiemy się, jakie czynniki ryzyka musimy starać się wyeliminować i jak to zrobić. Po 50. roku życia dobrze jest też wykonać kontrolne badanie gęstości kości – densytometrię.

Badanie polega najczęściej na prześwietleniu wybranego fragmentu kości promieniami rentgenowskimi (o bardzo niskiej dawce), które są pochłaniane przez kości. Im większa ich gęstość, tym więcej promieniowania pochłaniają. Promieniowanie jest rejestrowane przez detektor – zapisywana jest jego ilość i rozmieszczenie, na podstawie czego tworzy się obraz struktury kości i określa jej gęstość. Badanie nie jest skomplikowane – jest bezbolesne i trwa  maksymalnie kilkanaście minut.

Osteoporozie zapobiegają aktywność fizyczna (np. spacery), odstawienie używek, zdrowa dieta (odpowiednia ilość wapnia w codziennej diecie, mniej słodyczy i tłuszczów, zastąpienie białego pieczywa razowym, wprowadzenie do diety grubych kasz).