O to właśnie chodzi. Tyle, że masz się badać, żeby być zdrowym. Masz się badać nie „ciągle”, ale regularnie. Pamiętać o podstawowych badaniach profilaktycznych, które każdy z nas powinien wykonywać z różną częstotliwością – w zależności od wieku, stanu zdrowia czy zagrożenia jakąś chorobą.

Chodzi po prostu o to, że sprawdzając regularnie stan swojego zdrowia możemy bardzo skutecznie uchronić się przed wieloma groźnymi chorobami albo wykryć je na tyle wcześnie, że dadzą się szybko i skutecznie wyleczyć. To może być nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, za wysoki poziom cholesterolu, choroba nowotworowa. Dzięki badaniom profilaktycznym mamy duże szanse na ich „ominięcie”.

Warto to przemyśleć, tym bardziej, że i „cena” nie wydaje się być wygórowana – z jednej strony nasze zdrowie lub życie, z drugiej – pozorna najczęściej – uciążliwość badań profilaktycznych. Kiedy trzeba zacząć regularnie się badać i jakie badania wykonywać?

Trzeba zacząć już po dwudziestce. Takie badania jak morfologia krwi, OB, stężenie glukozy we krwi, badanie ogólne moczu, pomiar ciśnienia tętniczego należy wykonywać przynajmniej raz w roku. Co pół roku wypada też zajrzeć na przegląd do stomatologa. Raz na kilka lat trzeba sprawdzić stężenie cholesterolu we krwi, poziom elektrolitów, wykonać USG brzucha, prześwietlenie klatki piersiowej.

Kobiety powinny raz w roku wybrać się do ginekologa, wykonać cytologię, raz w miesiącu wykonywać samobadanie piersi. Mężczyźni powinni raz na kwartał sami badać sobie jądra, co kilka lat powinien to zrobić lekarz. A jeśli w rodzinie ktoś chorował na przerost czy nowotwór prostaty, panowie powinni już przed trzydziestką kontrolować stan tego gruczołu.

Z wiekiem do podstawowych badań będą dołączać na przykład: mammografia, badanie poziomu hormonów tarczycy (kobiety), obowiązkowa dla wszystkich panów wizyta u urologa (badanie prostaty), EKG, kolonoskopia, wizyta u okulisty. W tabeli umieściliśmy terminarz najważniejszych badań profilaktycznych, które każdy z nas w danym wieku powinien wykonać.

Prawie wszystkie badania podstawowe możemy zrobić w przychodni POZ, powinien na nie kierować lekarz POZ. Także z bardziej skomplikowanymi badaniami nie powinno być kłopotu – nie musimy stresować się terminami, bo są to badania profilaktyczne, na które będziemy mogli, bez szkody dla zdrowia, spokojnie poczekać. W Brzezinach wszystkie badania, w tym zaawansowaną diagnostykę obrazową, można wykonać także w tutejszym Szpitalu Specjalistycznym (przy szpitalu działa Wielospecjalistyczna Przychodnia Lekarka, w skład której wchodzą Poradnia POZ i kilkanaście poradni specjalistycznych).

BADANIE WIEK
20-29 30-39 40-49 50-59 60+
Pomiar ciśnienia tętniczego krwi raz w roku raz w roku raz w roku raz w roku raz w roku
Morfologia krwi raz w roku raz w roku raz w roku raz w roku raz w roku
Stężenie glukozy we krwi raz w roku raz w roku raz w roku raz w roku raz w roku
Badanie ogólne moczu raz w roku raz w roku raz w roku raz w roku raz w roku
Lipidogram raz na 5 lat raz na 5 lat
(raz w roku jeśli w rodzinie były choroby układu krążenia)
raz na 2 lata
(raz w roku jeśli w rodzinie były choroby układu krążenia)
raz w roku raz w roku
Stężenie elektrolitów we krwi raz na 5 lat raz na 3 lata raz na 3 lata raz w roku raz w roku
EKG
Elektrokardiogram
w razie bólu w klatce piersiowej w razie bólu w klatce piersiowej raz na 1-2 lata
(zawsze w razie bólu w klatce piersiowej)
raz w roku
(zawsze w razie bólu w klatce piersiowej)
raz w roku
(zawsze w razie bólu w klatce piersiowej)
USG jamy brzusznej w razie dolegliwości w razie dolegliwości co 1-2 lata co 1-2 lata co 1-2 lata
RTG płuc raz na 3-5 lat
(palacze raz w roku lub według wskazań lekarza)
Kolonoskopia
Test na krew utajoną w kale
– – – kolonoskopia:
– – –
test na krew utajoną w kale:
raz na 1-2 lata
kolonoskopia:
po 50 roku życia raz na 5-10 lat
(po 40 roku życia albo wg. zaleceń lekarza specjalisty, jeśli w rodzinie były choroby nowotworowe jelit)
test na krew utajoną w kale:
raz na 1-2 lata
Stomatolog raz na pół roku
Okulista – – – raz na 5 lat
(jeśli jest wada wzroku – o częstotliwości i zakresie badania decyduje okulista)
raz na 2 lata
(jeśli jest wada wzroku – o częstotliwości i zakresie badania decyduje okulista)
raz w roku raz w roku
Densytometria – – – raz na 10 lat
Znamiona,
pieprzyki
bieżąca samokontrola, co 1-2 lata ocena znamion przez lekarza
w razie zaobserwowania niepokojących objawów (zmiany znamion, dolegliwości) natychmiastowa konsultacja z lekarzem dermatologiem

DODATKOWO

Kobiety

  • Badanie ginekologiczne/cytologia – raz na 1-2 lata (od 20. roku życia)
  • Mammografia/USG piersi – po 40. roku życia raz na dwa lata (jeśli w rodzinie były przypadki nowotworów piersi wiek rozpoczęcia i częstotliwość badań powinien ustalić lekarz, najlepiej chirurg onkolog)
  • Samobadanie piersi – raz w miesiącu, tydzień po menstruacji (od 20. roku życia)
  • Poziom hormonów tarczycy – raz po 40. roku życia, po ukończeniu 50 lat – raz na 1-2 lata

Mężczyźni

  • Badanie prostaty przez urologa – raz na 1-2 lata po 40. roku życia (jeśli w rodzinie były przypadki chorób prostaty wiek rozpoczęcia i częstotliwość badań powinien ustalić lekarz, najlepiej urolog)
  • PSA – raz na 3 lata w wieku 30-39 lat, później – raz w roku
  • Samobadanie jąder – raz na kwartał (od 20. roku życia)